Ασπροπάρης, ο μυθικός γύπας των βράχων

Ο ασπροπάρης είναι ο μικρότερος από τους τέσσερις γύπες που απαντώνται στην Ελλάδα και την Ευρώπη, και ο μοναδικός ευρωπαϊκός γύπας που μεταναστεύει στην Αφρική κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Διακρίνεται από το λευκό του φτέρωμα και το πορτοκαλί, άφτερο πρόσωπό του.

Το είδος ήταν μεταξύ των πρώτων πτηνών που προστατεύτηκαν από τον φαραωνικό νόμο λόγω του ρόλου του στην αποσύνθεση ζωικών πτωμάτων — η θανάτωσή του επέσυρε ποινή θανάτου. Η αγγλική του ονομασία «Egyptian vulture» αντανακλά αυτή την ιστορική σημασία.

Εκτός από ψοφίμια, τρέφεται με μικρά νεκρά ζώα, αυγά και απορρίμματα. Κατά την αναπαραγωγική περίοδο, τα αρσενικά καταναλώνουν περιττώματα ασπονδύλων για να αποκτήσουν το χαρακτηριστικό πορτοκαλί χρώμα του προσώπου τους.

Σύμφωνα με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, το πτηνό ήταν κάποτε ευρέως διαδεδομένο στα ελληνικά βουνά, πεδιάδες και φαράγγια. Στη δεκαετία του 1980, ο αναπαραγωγικός πληθυσμός έφτανε τα 200-250 ζεύγη, συγκεντρωμένα κυρίως στη Μετέωρα. Σήμερα η Ελλάδα φιλοξενεί λιγότερα από 10 αναπαραγωγικά ζεύγη.

Η κύρια απειλή παραμένουν τα δηλητηριασμένα δολώματα που τοποθετούνται για τον έλεγχο θηρευτών — αποδεικνύονται θανατηφόρα για τους γύπες που δεν έχουν φυσικούς εχθρούς. Ένα πρόσφατο ευρωπαϊκό πρόγραμμα LIFE+ αντιμετώπισε αυτή την κρίση σε 27 προστατευόμενες περιοχές, με τη συμμετοχή ελληνικών, βουλγαρικών και βρετανικών ορνιθολογικών οργανώσεων.